Giá vàng 9999
(Nguồn: )
   Tỷ giá
(Nguồn: )
   Thời tiết
search

Chủ đề ngày Dân số thế giới 11/7/2011

Theo số liệu của tổng cục thống kê tại thời điểm ngày 1/4/2010, quy mô dân số Việt Nam là 86,927 triệu người, là nước đông dân thứ 13 trên thế giới, thứ 3 trong khu vực ASEAN (sau Inđônêsia và Philippin) và là nước đông dân thứ 5 trong số 78 nước đã đạt mức sinh thay thế.


“Thế giới 7 tỷ người: chúng ta cần giúp đỡ nhau để sống”

Quận Thủ Đức diễu hành xe hoa cổ động thực hiện chính sách dân số-kế hoạch hóa gia đình. Ảnh: Minh Thảo

Năm 2011, dân số thế giới đạt 7 tỷ người đánh dấu một mốc quan trọng trong quá trình phát triển. Sự tăng trưởng này vừa tạo ra một cơ hội lớn nhưng lại vừa là một thách thức lớn cho nhân loại. Mặc dù con người sống lâu hơn và khỏe mạnh hơn, các cặp vợ chồng trên toàn thế giới đang lựa chọn có ít con hơn, nhưng vẫn còn nhiều sự bất bình đẳng rất lớn đang tồn tại.

Với tốc độ tăng trưởng dân số như hiện nay, mỗi năm dân số thế giới  tăng thêm 78 triệu người. Trong đó cứ tăng 100 người thì có tới 97 người tăng tại các quốc gia kém phát triển, và một số nước này hiện đang phải nỗ lực để có thể đáp ứng nhu cầu của người dân. Khoảng cách giàu nghèo đang ngày càng gia tăng và chưa bao giờ lại có nhiều người trở nên dễ bị tổn thương với các vấn đề như: mất an ninh lương thực, thiếu nước và thiên tai đến như vậy. Bên cạnh đó, các nước giàu và các nước có thu nhập trung bình lại đang lo lắng về tỷ lệ sinh thấp, suy giảm dân số và già hóa dân số.

Theo dự báo của Quỹ Dân số Liên hiệp quốc dù tỷ lệ tăng dân số có chậm lại nhưng dân số thế giới sẽ còn tiếp tục gia tăng trong vài thập kỷ vì số người trong độ tuổi sinh sản chiếm đến 52% (3,7 tỷ người). Chính vì vậy, Quỹ Dân số Liên hiệp quốc đã quyết định chủ đề của ngày Dân số Thế giới 11/7 năm nay là: “Thế giới 7 tỷ người: chúng ta cần giúp đỡ nhau để sống” nhằm khuyến cáo Chính phủ các nước cần quan tâm vào việc quyết định chính sách và tài chính để đầu tư chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em, tăng cường giáo dục dành cho trẻ em và tạo nhiều cơ hội tiến bộ cho phụ nữ, cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình đến tất cả mọi người, mọi lứa tuổi ở mọi vùng, mọi miền để không ngừng nâng cao chất luợng dân số, có được cuộc sống tốt đẹp và đạt được sự phát triển kinh tế-xã hội bền vững lâu dài.

Bên cạnh đó quỹ Dân số Liên hiệp quốc đưa ra dự báo những xu hướng, các yếu tố mới trong thế kỷ mới:

+ Các yếu tố về kinh tế, chính trị và môi trường đang thay đổi cách thức mà dân số tăng trưởng và thay đổi: xóa đói giảm nghèo là vấn đề phát triển ưu tiên hàng đầu, sức khỏe sinh sản của phụ nữ là vấn đề cơ bản.

+ HIV/AIDS đã trở thành một căn bệnh mãn tính có thể điều trị cho những người có thể tiếp cận với các loại thuốc và sự chăm sóc y tế cần thiết. Tuy nhiên  đối với các nước nghèo, đại dịch này vẫn tiếp tục lây lan. HIV/AIDS vẫn còn là một án tử hình nếu mắc phải.

+ Biến đổi khí hậu đã trở thành một tương lai chắc chắn sẽ xảy ra với các tác động cụ thể tới mọi khía cạnh cuộc sống ở mỗi quốc gia. Nó có thể cản trở những nỗ lực chống đói nghèo dưới nhiều hình thức khác nhau. Đặc biệt là qua việc tàn phá sản lượng cây trồng do hạn hán, lũ lụt và bão. Ước tính có thêm khoảng 25 triệu trẻ em có thể bị suy dinh dưỡng tính tới năm 2050, chủ yếu là ở Nam Á.

+ Tổng tỷ suất sinh trên toàn thế giới đã giảm gần một nửa trong vòng 50 năm qua (từ 5 con trên một phụ nữ vào năm 1950 xuống còn 2,5 con trên một phụ nữ trong giai đoạn 2010 – 2015). Nếu xu hướng này tiếp tục duy trì, dân số thế giới sẽ chỉ đạt hơn 9 tỷ người vào năm 2050 và hơn 10 tỷ người vào cuối thế kỷ này.

+ Xu hướng trên toàn thế giới về quy mô gia đình nhỏ - quy mô gia đình trung bình đã giảm đi một nửa so với năm 1950 - có liên quan chặt chẽ với những tiến bộ trong giáo dục, y tế và cơ hội gia tăng đối với phụ nữ. Việc cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản có chất lượng và khuyến khích về kinh tế-xã hội cho vấn đề làm mẹ an toàn là một chiến lược có hiệu quả với chi phí thấp nhằm hỗ trợ các quốc gia hiện đang quan tâm tới giải quyết vấn đề tỷ lệ sinh thấp.

+ Thách thức to lớn trong thế kỷ này là đáp ứng nhu cầu của 7 tỷ người và nhu cầu của nhiều tỷ người trong tương lai - trong khi vẫn cần bảo vệ sự cân bằng phức tạp của tự nhiên đề giúp duy trì cuộc sống. Lượng nước tiêu thụ bình quân tăng nhanh gấp đôi mức tăng của dân số thế giới. Mất đa dạng sinh học làm giảm anh ninh lương thực của con người khiến các loài còn lại có nguy cơ bệnh tật và tuyệt chủng lớn hơn do thiên tai.

+ Đến năm 2050, số người trong độ tuổi lao động có thể hỗ trợ mỗi người từ 65 tuổi trở lên sẽ giảm một nửa trên toàn thế giới. Điều này sẽ khiến chính phủ các nước phải gồng mình cung cấp hỗ trợ xã hội và cung cấp tài chính cho người tới tuổi nghỉ hưu.

+ Hầu hết sự tăng trưởng dân số trong tương lai trong vòng 40 năm tới sẽ tập trung ở các thành phố của các nước đang phát triển mà tại các quốc gia này chưa có sự chuẩn bị cho sự phát triển nhanh chóng như vậy. Chúng ta cần tiến hành lập kế hoạch từ bây giờ để có thể tận dụng được các lợi íchnhiều thành phố có thể mang lại.

 

* Tại Việt Nam, quy mô dân số lớn và tiếp tục tăng bình quân mỗi năm khoảng 910.000 người. Mặc dù đã đạt được mức giảm sinh, nhưng công tác dân số vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn trong việc nâng cao chất lượng dân số và kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh:

- Chất lượng dân số hiện nay được đánh giá là vẫn còn thấp, thể hiện ở các điểm như sau:

Trẻ em nghèo nhận quà Tết – hầu hết các em đều thấp bé, nhẹ cân. Ảnh: Minh Thảo

+ Chỉ số phát triển con người (HDI: tuổi thọ, học hành, thu nhập bình quân đầu người) là  0,849 điểm xếp thứ 113/169 nước, mặc dù được cải thiện nhưng HDI nước ta vẫn thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực và trên thế giới.

+ 1,5% dân số bị thiểu năng về thể lực, trí tuệ, trong đó số trẻ mới sinh bị dị tật bẩm sinh do di truyền chiếm khoảng 1,5-3% và xu hướng tiếp tục gia tăng do điều kiện sống, môi trường độc hại, lối sống hoặc phong tục, tập quán lạc hậu và chưa được phát hiện sớm.

+ 6,7 triệu người bị tàn tật, khuyết tật, chiếm tỷ lệ 6,34% dân số và hàng năm vẫn chưa ngăn chặn được tình trạng gia tăng số mới bị tàn tật, khuyết tật do tai nạn giao thông, tai nạn lao động, dị tật bẩm sinh do chưa mở rộng việc phát hiện và điều trị sớm một số bệnh.

+ Tầm vóc thể lực của người Việt Nam còn nhiều hạn chế, đặc biệt là chiều cao, cân nặng và sức bền còn rất thấp so với nhiều nước trong khu vực. Vị thành niên và thanh niên Việt Nam không chỉ thấp bé nhẹ cân mà yếu cả về sức mạnh cơ bắp, sức dẻo dai và sức bền

+ Tuổi thọ bình quân là 72,8 tuổi, nhưng tuổi thọ bình quân khoẻ mạnh khá thấp chỉ đạt 66 tuổi và xếp thứ 116/182 nước trên thế giới. Bình quân trong cuộc đời mỗi người dân có tới 12 năm là ốm đau, bệnh tật.

+ 185.623 trường hợp nhiễm HIV, trong đó số bệnh nhân AIDS còn sống là 44.701 và 49.912 trường hợp tử vong do AIDS (theo Cục Phòng chống HIV/AIDS ngày 31/3/2011).

- Tỷ số giới tính khi sinh trong năm 2010 mặc dù có giảm so với năm 2009 nhưng vẫn ở mức là 110 nam/100 nữ, ở ngưỡng báo động.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, dự ước trong 6 tháng đầu năm 2011, tổng số trẻ sinh ra là 31.015 trẻ, tăng  2.045 trẻ tức tăng 7.05 % so với cùng kỳ năm 2010. Trong đó số trẻ gái là 14.814, số trẻ trai là 16.201, tỷ số giới tính khi sinh là 109 nam/100 nữ. Con thứ 3 trở lên được dự ước là 871 trẻ, giảm 23 trẻ tức giảm 2,57% so với cùng kỳ năm 2010.

Cùng với cả nước, Thành phố Hồ Chí Minh đang bước vào thời kỳ dân số vàng với lực lượng lao động từ 15 đến 60 tuổi luôn tăng đều hàng năm: từ 3,6 triệu người năm 2001 lên 4,16 triệu người năm 2005; 4,32 triệu người vào năm 2006 và dự kiến 5,2 triệu người vào năm 2011, chiếm tỷ lệ 68% dân số thành phố. Đây là nguồn nhân lực quý giá, là nền tảng để thành phố đề ra chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội bền vững, cũng như xây dựng và ban hành các chính sách xã hội phù hợp với lực lượng lao động trong tình hình hiện nay; việc đề ra các giải pháp về dân số, chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình và từng bước nâng cao chất lượng dân số trước mắt và lâu dài.

Bên cạnh những thuận lợi trên, thời kỳ dân số vàng hiện nay cũng chứa đựng những nguy cơ, thách thức: Thành phố Hồ Chí Minh vẫn là thành phố có quy mô dân số lớn nhất so với cả nước với số dân là 7,3 triệu người, tăng 3,1% so với năm 2009, trong đó khu vực thành thị là 6.143.500, tăng 3%. Dự báo tốc độ này vẫn sẽ tiếp tục tăng cao gây khó khăn trong việc quản lý xã hội của các cấp chính quyền.

Việc chuyển tải thông tin còn có những hạn chế nhất định, còn một bộ phận người dân chưa nhận thức đúng đắn về dân số-kế hoạch hóa gia đình, các loại hình cung cấp dịch vụ về sức khỏe sinh sản-kế hoạch hóa gia đình chưa tiếp cận rộng rãi đến các nhóm đối tượng, đặc biệt là các công nhân nhập cư, lao động nghèo…

Ngoài ra, chất lượng dân số thành phố hiện nay vẫn chưa ổn định biểu hiện qua tỷ lệ nạo phá thai vẫn còn cao gấp 3 lần trung bình cả nước. Số ca nạo, phá thai trong năm 2010 mặc dù có giảm so với năm 2009 (98.009 ca so với 100.283 ca) nhưng tỷ lệ nạo, phá thai/số trẻ sinh ra sống cao hơn năm 2009 (75,38/100 so với 73,12/100), tỷ lệ tai biến do nạo, phá thai cũng cao hơn năm 2009 (1,07% so với 0,83%). Đặc biệt có 2.037 ca nạo, phá thai ở tuổi vị thành niên và 3.325 ca nạo, phá thai to (trên 12 tuần) trong năm 2010.

Đứng trước những thử thách và nguy cơ trên, để hưởng ứng kỷ niệm Ngày Dân số Thế giới 11/7 năm nay một cách thiết thực và có hiệu quả, ngành dân số-kế hoạch hóa gia đình thành phố tập trung vào các hoạt động như sau:

- Tăng cường chỉ đạo các biện pháp tổ chức thực hiện nhằm đảm bảo hoàn thành chỉ tiêu, nhiệm vụ công tác dân số-kế hoạch hóa gia đình năm 2011.

- Đẩy mạnh tuyên truyền các chính sách mới về công tác dân số-kế hoạch hóa gia đình cho các cấp lãnh đạo, đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức và nhân dân.

- Tổ chức và đưa vào hoạt động Phòng khám miễn phí sức khỏe sinh sản-kế hoạch hóa gia đình dành cho các đối tượng là nữ sinh viên tại các trường đại học, cao đẳng, ký túc xá và nữ công nhân tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, xí nghiệp, nhà trọ.

- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động sâu rộng cho các đối tượng từ các cấp lãnh đạo, quản lý, người cung cấp dịch vụ đến các đối tượng trong cộng đồng như: các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ (đặc biệt đã có 2 con và 2 con một bề), nam giới, vị thành niên và thanh niên, người cao tuổi, công nhân trẻ trong các xí nghiệp, khu công nghiệp, khu chế xuất, người dân nhập cư tự do …

- Tổ chức mít-tinh kỷ niệm Ngày Dân số Thế giới ở các cấp, các ngành nhằm thông tin các chương trình, kết quả thực hiện, tiến độ của công tác dân số-kế hoạch hóa gia đình 6 tháng đầu năm và đề ra phương hướng, giải pháp, nhiệm vụ trọng tâm cho công tác dân số-kế hoạch hóa gia đình 6 tháng cuối năm; đồng thời biểu dương các điển hình tiên tiến, xuất sắc trong công tác dân số-kế hoạch hóa gia đình  và trong việc thực hiện chính sách dân số-kế hoạch hóa gia đình.

Tăng cường kiểm tra chấn chỉnh các cơ sở y tế có hoạt động chẩn đoán siêu âm xác định giới tính thai nhi cũng như phá thai lựa chọn giới tính; các cơ sở lưu hành các ấn phẩm chứa đựng nội dung tuyên truyền, hướng dẫn lựa chọn giới tính thai nhi.

- Thông qua các hình thức truyền thông (báo đài, truyền thông trực tiếp, tư vấn, tọa đàm, thảo luận nhóm, vãng gia …), phản ảnh những thách thức về tình hình chất lượng dân số cũng như tình trạng nạo phá thai đặc biệt ở lứa tuổi vị thành niên và nữ công nhân ở các khu nhà trọ, khu công nghiệp, khu chế xuất; thực trạng, nguyên nhân, hậu quả và giải pháp để hạn chế mất cân bằng giới tính khi sinh. Đồng thời phê phán tư tưởng lạc hậu muốn có đông con, phải có con trai để nối dõi tông đường, trọng nam hơn nữ.

 

Lan Hồ Điệp (tổng hợp)

 



    Bình luận (0)         Gửi bạn bè         Bản in
Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC | Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC | Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC | Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC | Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC |