Giá vàng 9999
(Nguồn: )
   Tỷ giá
(Nguồn: )
   Thời tiết
search

Thiếu máu do thiếu sắt ở phụ nữ mang thai

Thiếu máu do thiếu sắt là vấn đề sức khỏe đáng quan tâm đối với chị em phụ nữ. Càng đáng quan tâm hơn đối với phụ nữ mang thai. Khoảng 50% phụ nữ mang thai bị thiếu máu. Nhiều công trình nghiên cứu ở một số quận/huyện ở TPHCM cho thấy tỉ lệ thiếu máu trong thai kì là 26,5%, trong đó thiếu máu do thiếu sắt chiếm 75,5%. Trong và sau khi sinh sản phụ sẽ bị mất một lượng lớn máu, do đó nếu trong thai kì bị thiếu máu sẽ làm tăng sự nguy hiểm đến thai nhi và tăng tỉ lệ tử vong mẹ.


Ảnh: Internet

 

Thiếu máu do thiếu sắt là vấn đề sức khỏe đáng quan tâm đối với chị em phụ nữ. Càng đáng quan tâm hơn đối với phụ nữ mang thai. Khoảng 50% phụ nữ mang thai bị thiếu máu. Nhiều công trình nghiên cứu ở một số quận/huyện ở TPHCM cho thấy tỉ lệ thiếu máu trong thai kì là 26,5%, trong đó thiếu máu do thiếu sắt chiếm 75,5%. Trong và sau khi sinh sản phụ sẽ bị mất một lượng lớn máu, do đó nếu trong thai kì bị thiếu máu sẽ làm tăng sự nguy hiểm đến thai nhi và tăng tỉ lệ tử vong mẹ.

Các yếu tố tham gia tăng trưởng hồng cầu gồm: Sắt, Acid folic, Vitamin B12, các Acid amin, Đồng, Kẽm, Mn v.v…Theo định nghĩa của tổ chức Y tế thế giới, tình trạng thiếu máu trong thai kì khi phụ nữ mang thai có nồng độ Hb< 11g/dl.

 

Những yếu tố gây thiếu sắt gồm:

-         Lượng sắt đưa vào cơ thể giảm do chế độ ăn nghèo dinh dưỡng, nghén nặng…

-         Hấp thu giảm do giảm độ toan dịch vị hoặc do bệnh mãn tính đường tiêu hóa.

-         Thiếu vitamin C.

-         Nhiễm giun móc.

-         Nhu cầu bất thường: đa thai, sanh nhiều lần, sanh dày…

-         Giảm hệ thống miễn dịch như nhiễm trùng tiết niệu, nhiễm trùng hậu sản…

 

Thiếu máu do thiếu sắt thường diễn ra lặng lẽ, không có triệu chứng lâm sàng. Tuy nhiên có thể thấy qua các biểu hiện sau:

-         Nhợt nhạt da niêm (niêm mạc mắt, môi); móng tay móng chân dễ gãy; gai lưỡi teo đét.

-         Người yếu, mệt, chóng mặt, nhức đầu, ù tai, dễ bị kích thích, đôi khi bị ngất xỉu.

-         Khó thở và nhịp tim nhanh.

-         Rối loạn tiêu hóa: chán ăn, buồn nôn, tiêu chảy.

-         Hay buồn ngủ, khó tập trung, chóng mặt.

-         Thai chậm phát triển trong tử cung.

 

Hậu quả và tác hại khi xảy ra thiếu máu dinh dưỡng ở thai phụ:

Đối với người mẹ:

-         Giảm sức đề kháng, mệt mỏi, ảnh hưởng đến khả năng làm việc.

-         Góp phần làm tăng tỉ lệ tử vong mẹ do suy tim, xuất huyết và nhiễm trùng hậu sản.

Đối với thai nhi:

-         Giảm cân nặng lúc sinh.

-         Đẻ non

-         Tăng tỉ lệ chết chu sinh.

-         Về lâu dài ảnh hưởng đến khả năng tư duy sáng tạo và kết quả học tập của con em.

 

Để phòng thiếu máu do thiếu sắt các thai phụ nên ăn các loại thực phẩm có nhiều chất sắt như: thịt bò, gà, heo, cá, lòng đỏ trứng, đậu tương, mè, rau xanh…

 

Thịt bò phi lê -  Ảnh: Internet


Các em gái tuổi dậy thì, phụ nữ ở độ tuổi sinh đẻ và phụ nữ có thai là đối tượng có nhiều nguy cơ thiếu máu do thiếu sắt . Vì vậy, ngoài việc ăn uống đầy đủ cần bổ sung thêm viên sắt theo hướng dẫn sau:

Các em gái tuổi dậy thì, phụ nữ ở độ tuổi sinh đẻ nên uống viên sắt hoặc thuốc bổ máu có chất sắt với hàm lượng sắt nguyên tố 60mg và acid folic 0,4mg mỗi tuần 1 viên, uống 16 viên liên tục trong 16 tuần, tức 16 viên hàng năm.

Khi có thai, mỗi ngày uống 1 viên liên tục đến sau sanh 1 tháng. Viên sắt cần được bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh sáng. Nên ăn thêm thức ăn và trái cây có nhiều sinh tố C giúp tăng hấp thu sắt. Không uống viên sắt chung với nước trà hoặc sữa vì sẽ gây khó hấp thu.

 

Một số trở ngại trong chương trình bổ sung viên sắt:

-         Viên sắt có vị tanh dễ gây buồn nôn (ói). Tùy cơ địa mỗi người, thông thường triệu chứng nôn ói sẽ hết sau 1 tuần dùng thuốc. Tuy nhiên, nếu có những triệu chứng bất thường hoặc nôn ói kéo dài hãy báo cho nhân viên y tế để được hướng dẫn cụ thể.

-         Đi cầu phân đen: do sắt trong đường ruột bị oxy hóa. Không phải lo ngại vì khi không dùng nữa màu phân sẽ trở lại bình thường.

-         Táo bón: Cần ăn thêm nhiều rau, trái cây, uống nhiều nước (1,5l – 2l nước/ ngày chưa kể sữa, nước canh…) và vận động đi bộ nhẹ nhàng.

 

Một điểm cần lưu ý là phải phòng chống nhiễm giun móc bằng cách ăn uống hợp vệ sinh, tẩy giun định kỳ (không tẩy giun ở phụ nữ có thai).

 

Bs Phạm Thị Kim Chi (Khoa CSSKSS)


 Dinh dưỡng ở bà mẹ mang thai

 

Năng lượng cần thiết ở 6 tháng cuối thai kỳ là 2.250 kcal/ngày. Thai phụ cần ăn thêm 2 chén cơm, 2 bữa phụ, uống thêm 2 ly sữa (uống cách thời điểm uống viên sắt khoảng 2 giờ). Nên ăn đa dạng thức ăn, tăng cường chất đạm, canxi, sắt, iot, kẽm.

 

Bông cải xanh có nhiều chất sắt và axit folic tốt cho thai phụ

 

Sắt được hấp thu chủ yếu ở ruột non. Thực phẩm có nhiều chất sắt có nguồn gốc động vật hấp thu tốt như cá, thịt. Thực phẩm có nhiều chất sắt có nguồn gốc thực vật kém hấp thu hơn là rau có màu xanh đậm, các loại đậu, trái cây…Chất giúp tăng hấp thu sắt là chất đạm, vitamin C. Chất làm giảm hấp thu sắt là tanin (chất chát có trong trà, hồng xiêm, sapôchê…), can xi, cà phê, rượu, bia.

 

Ảnh: Internet

 

Nhu cầu can xi ở thai phụ tăng gấp đôi bình thường. Nếu thiếu can xi, cơ thể sẽ huy động can xi từ mẹ dẫn đến vọp bẻ, nhức mỏi, loãng xương. Thiếu can xi cũng sẽ ảnh hưởng đến quá trình tạo xương và các mầm răng ngay từ trong giai đoạn bào thai, gây nên những khiếm khuyết có thể kéo dài đến tuổi trưởng thành. Những dấu hiệu thiếu can xi ở trẻ như: mềm hộp sọ, thóp rộng, cơn khóc tím tái thậm chí co giật. Các loại thực phẩm giàu can xi nên bổ sung trong khẩu phần ăn mỗi ngày là: sữa, cá, tép (nhất là các loại cá, tép nhỏ ăn luôn xương), cá hộp, mè…

 



    Bình luận (0)         Gửi bạn bè         Bản in
Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC | Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC | Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC | Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC | Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC |