Giá vàng 9999
(Nguồn: )
   Tỷ giá
(Nguồn: )
   Thời tiết
search

Đầu tư cho y tế dự phòng – gieo gì gặt nấy (2)

SGTT.VN - Nếu theo tinh thần “phòng bệnh hơn chữa bệnh” thì nhân sự của hệ thống y tế dự phòng phải được ưu tiên những người thiện chiến, xuất sắc, nhưng thực tế lại khác.


Bài 2: Ai làm y tế dự phòng?

“Tay không bắt giặc”

Ghé trung tâm y tế dự phòng (TTYTDP) quận Thủ Đức, bác sĩ giám đốc Nguyễn Việt Dũng cho tôi xem bản đồ vi tính theo dõi dịch tễ. Chương trình này do một chuyên gia phần mềm thiết kế cho trung tâm, giúp khoanh vùng và theo dõi diễn tiến dịch bệnh tốt hơn. Bác sĩ Dũng nói: “Trong năm qua, một phần nhờ biện pháp kỹ thuật này mà quận Thủ Đức đã kiểm soát tốt được dịch tay chân miệng và sốt xuất huyết”. Khác Thủ Đức, tại TTYTDP quận 10, nhân viên từ quận đến phường được khuyến khích làm nghiên cứu khoa học. Dù đó chỉ là những nghiên cứu nhỏ, nhưng theo bác sĩ giám đốc Nguyễn Văn Tùng, qua đó cũng cho biết tình hình bệnh tật thực tế trong cộng đồng và nhận thức của người dân về các vấn đề sức khoẻ, từ đó mới làm tốt việc dự phòng dịch bệnh.

 

Cũng là thầy thuốc phục vụ người dân, nhưng những người làm công tác y tế dự phòng thấy mình đang đứng ở một góc khuất nào đó của ngành nghề và xã hội. Ảnh: T.L

Có lẽ Thủ Đức và quận 10 là những điểm sáng hiếm hoi mà người làm y tế dự phòng biết làm việc một cách khoa học để công việc đạt hiệu quả cao. Ở nhiều quận, huyện khác không được như vậy mà chống dịch theo kiểu “hoảng loạn” hoặc thụ động chờ “nước đến chân mới nhảy”. Trong đợt dịch tay chân miệng năm qua ở quận 11, khi số ca bệnh và tử vong tăng nhanh, giám đốc TTYTDP quận đã ra lệnh phát cloramin B cho mọi hộ dân thay vì chỉ tập trung cho những hộ có trẻ dưới năm tuổi. Khi đó, các chuyên gia TTYTDP thành phố đánh giá đây là cách làm không cần thiết và chỉ gây hoang mang trong dân chúng.

Theo một chuyên gia y tế, vấn đề lớn của ngành y tế dự phòng thành phố hiện nay là hầu như các bác sĩ của hệ dự phòng đều từ hệ điều trị chuyển sang, thiếu những người được đào tạo chính quy về y tế dự phòng, vì thế công tác phòng chống dịch chưa đạt thành công như mong muốn. Bác sĩ Vũ Đức Diễn, trưởng khoa kiểm soát dịch bệnh quận 12, không giấu giếm: “Chúng tôi sang làm phòng chống dịch mà có được học hành và biết gì về lĩnh vực này đâu, không khác gì “tay không bắt giặc”, cứ phải vừa làm vừa mày mò để đi tới”. Bác sĩ Nguyễn Thị Hồng Biên, phó giám đốc TTYTDP quận 8, cũng chia sẻ: “Thời gian đầu làm công tác phòng chống dịch, chúng tôi như những người bị quăng xuống nước và tự bơi. Cũng may nhờ nhiều lần đi họp và tập huấn trên sở y tế, dần dần mới tích lũy được kiến thức”.

Bác sĩ Vũ Đức Diễn, trưởng khoa kiểm soát dịch bệnh quận 12: “Chúng tôi sang làm phòng chống dịch mà có được học hành và biết gì về lĩnh vực này đâu, không khác gì “tay không bắt giặc”, nhưng rồi cũng phải vừa làm vừa mày mò để đi tới”.

Bác sĩ dự phòng: chờ tương lai xa!

Có thể nói quan niệm sai về y tế, xem nặng điều trị hơn dự phòng, tồn tại khá nặng nề trong cộng đồng. Ngày Thầy thuốc Việt Nam vừa trôi qua, một bác sĩ dự phòng (xin giấu tên) buồn bã tâm sự: “Ngày 27.2, báo chí tràn ngập bài viết ca ngợi, tung hô những người làm việc trong bệnh viện, nhưng hầu như chẳng có bài báo nào nói về chúng tôi. Cũng là thầy thuốc phục vụ người dân, nhưng chúng tôi thấy mình đang đứng ở một góc khuất nào đó của ngành nghề và xã hội”.

Nhưng đâu chỉ cộng đồng, mà những nhà quản lý y tế cũng không xem trọng dự phòng. Bằng chứng là trong hàng chục năm trời các trường đại học y khoa khắp nước chỉ chăm chăm đào tạo bác sĩ điều trị. Thật nghịch lý là ở TP.HCM, đại học y khoa Phạm Ngọc Thạch (tiền thân là trung tâm Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ y tế) dù ra đời với mục đích rõ ràng “đào tạo bác sĩ hướng về cộng đồng”, thế nhưng sau khi tốt nghiệp, hàng ngàn bác sĩ ở đây chỉ tìm chỗ trú chân ở bệnh viện, trong khi nhà trường không có cách nào buộc họ phải về cộng đồng để cống hiến. Bác sĩ Phan Quý Nam, nguyên giám đốc bệnh viện Nguyễn Tri Phương, người có nhiều tâm huyết với ngành y tế, bày tỏ: “Trong giáo trình đào tạo của các trường đại học y khoa, phần dành cho dự phòng và phòng bệnh chiếm rất ít, chủ yếu nói về điều trị. Một bác sĩ được đào tạo với “tinh thần” như thế thì khi ra trường làm sao hành nghề tốt được”.

Có lẽ từ những áp lực thực tế, phải đến năm 2008, lần đầu tiên cả nước mới có trường đại học đào tạo bác sĩ hệ dự phòng (đại học Y dược TP.HCM). Bác sĩ hệ dự phòng cũng phải học sáu năm, như thế để có lứa đầu tiên, phải đợi đến năm 2014. “Chỉ được vài chục bác sĩ cho toàn phía Nam, như muối bỏ biển, có thấm vào đâu so với nhu cầu”, bác sĩ Nguyễn Đắc Thọ, phó giám đốc TTYTDP TP.HCM, nhận xét. Thế nhưng, ngay cả khi xây dựng được chương trình đào tạo, chương trình này cũng bị nghi ngại về chất lượng. Theo GS.TS Trương Việt Dũng, nguyên vụ trưởng vụ Khoa học – đào tạo – bộ Y tế, việc đầu tư cho đào tạo y học dự phòng còn rất thấp so với y học điều trị, nên hầu hết các trường chưa có kinh nghiệm đối với chuyên ngành y tế dự phòng, phải vừa làm vừa… cải tiến.

Phan Sơn


    Bình luận (0)         Gửi bạn bè         Bản in
Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC | Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC | Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC | Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC | Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC |