Giá vàng 9999
(Nguồn: )
   Tỷ giá
(Nguồn: )
   Thời tiết
search

Đầu tư cho y tế dự phòng – gieo gì gặt nấy (3)

5 – 10 năm nữa mới có được hệ thống y tế dự phòng thật sự


Bài cuối:

5 – 10 năm nữa mới có được hệ thống y tế dự phòng thật sự

Đó là nhận định của TS Lê Trường Giang, nguyên phó giám đốc sở Y tế TP.HCM phụ trách y tế dự phòng, trong cuộc trao đổi với phóng viên Sài Gòn Tiếp Thị sau loạt bài Đầu tư cho y tế dự phòng – gieo gì gặt nấy.

Phun thuốc sát trùng khu vực trường học là giải pháp được ưu tiên để phòng chống dịch bệnh. Ảnh tư liệu SGTT.

Ông Giang nói: Công bằng mà nói, xuất phát từ những bức xúc của xã hội và người dân về dịch bệnh, an toàn vệ sinh thực phẩm mà trong vài năm gần đây những nhà quản lý và toàn xã hội đã nhận ra tầm quan trọng của y tế dự phòng (YTDP). Riêng thời gian qua, ở TP.HCM, khi xảy ra những vấn đề trong phòng chống dịch bệnh, cả xã hội, đặc biệt là hệ thống chính trị, đã cùng xắn tay vào tham gia. Hiện tượng “giao khoán” cho YTDP đã giảm đi rất nhiều. Giờ đây các cấp uỷ và chính quyền địa phương đã ý thức rằng nếu để xảy ra dịch bệnh hay ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng trên địa bàn thì bản thân họ phải chịu trách nhiệm. Bên cạnh đó, những quy định về luật pháp, chế độ chính sách cho YTDP cũng ngày càng rõ ràng và mạnh mẽ hơn. Thí dụ, Quốc hội đã quyết cho ngân sách của YTDP hàng năm là ít nhất 30% ngân sách y tế. Quyết được chuyện này, theo tôi là một sự thay đổi nhận thức rất nhiều.

Sự chuyển mình về nhận thức và gia tăng đầu tư cho YTDP trong thời gian qua đã rõ, nhưng thực tế, hành động của các nhà quản lý vẫn chưa mạnh mẽ, điều này xuất phát từ đâu?

Từ ý thức cho đến hành động cụ thể bao giờ cũng có cự ly, trong chuyện này có một số khó khăn nhất định phải đặt ra. Đầu tiên, khác với lĩnh vực điều trị, dự phòng là chuyện rất mơ hồ và mênh mông. Chữa một người bệnh thành công hay thất bại thì biết ngay, nhưng giải quyết hiệu quả một vấn đề sức khoẻ bằng dự phòng lại là chuyện dài lâu, mất 5 – 10 năm, chưa kể trong quá trình đó có nhiều biến động và tác động, cũng như có nhiều cách đánh giá khác nhau.

Cái khó thứ hai là vì mơ hồ trong thực thi và đánh giá, nên định mức dành cho YTDP cũng mơ hồ, thậm chí có chuyện còn không định mức được. Thí dụ, ai cũng biết truyền thông là biện pháp để gia tăng nhận thức và kiến thức của người dân trong phòng ngừa bệnh tật. Nhưng để truyền thông hiệu quả thì cần phải có những thông điệp với nội dung rất hay do chuyên gia giỏi tạo ra, mà điều này thì cần nhiều tiền. Một slogan truyền thông để phát triển du lịch Việt Nam tốn vài triệu đôla Mỹ, nhưng bỏ một số tiền để làm chuyện tương tự trong YTDP thì đâu có quy định nào cho phép. Trong khi bên lĩnh vực điều trị mọi chuyện lại khác, giá một ca mổ hay một tua trực rất rõ ràng. Dĩ nhiên, Nhà nước cũng có bổ sung định mức cho YTDP, nhưng dù bổ sung thế nào cũng không theo kịp với thực tế, đặc biệt là sự đa dạng hoạt động trong lĩnh vực này.

PGS.TS Phan Trọng Lân (phó cục trưởng cục Y tế dự phòng):

Cần có chính sách thu hút người về làm việc cho Y tế dự phòng

“Để đáp ứng được yêu cầu phòng chống dịch bệnh thời gian tới, công tác YTDP phải được sự chỉ đạo sát sao của Đảng, chính quyền các cấp và hoạt động này cần được đưa vào chỉ tiêu, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của địa phương. Cần đầu tư kinh phí YTDP theo nghị quyết 18 của Quốc hội, đảm bảo ít nhất 30% trong tổng kinh phí y tế; có cơ chế cấp kinh phí, dự phòng phù hợp, kịp thời để đáp ứng nhu cầu khẩn cấp chống dịch. Đặc biệt là cần tăng cường chính sách thu hút cán bộ làm việc trong hệ thống YTDP. Về lâu về dài, không thể để cán bộ YTDP chỉ làm việc vì nhiệt huyết và trách nhiệm với nghề”.

Lệ Hà ghi

Cái khó thứ ba là ở YTDP sử dụng sức người là chính để giải quyết công việc. Thí dụ nhân viên y tế phải xuống cộng đồng để tuyên truyền, giáo dục, điều tra, xử lý ổ dịch, chứ ít dùng đến máy móc và thiết bị kỹ thuật như bên điều trị. Vì dùng đến sức người, nên nhân sự của YTDP rất quan trọng trong khi định mức nhân sự trong lĩnh vực này ở TP.HCM lại rất thấp. Cần đầu tư nhân sự lên gấp đôi hiện nay, nhưng như thế cũng chưa bằng định mức trung bình của cả nước. Vì biên chế ít, nên bộ máy không đủ sức làm việc.

Vậy để cải thiện chất lượng hoạt động của YTDP TP.HCM, theo ông điều quan trọng nhất là phải làm gì?

Muốn làm tốt công tác chống dịch thì phải tăng biên chế cho YTDP. Sở Y tế thành phố cũng trình với UBND về việc này rồi. Nhưng bài toán đặt ra là sẽ lấy người ở đâu? Cán bộ làm YTDP hiện nay đều được đào tạo từ hệ thống đào tạo y tế điều trị. Bản thân họ làm dự phòng nhưng lại không biết gì về dự phòng, muốn làm được, họ phải được đào tạo lại, đào tạo bổ sung. Cho nên, nhân sự của YTDP hiện nay vừa thiếu, vừa không đủ chuyên môn và không chuyên nghiệp. Anh bác sĩ kẹt lắm mới sang dự phòng, nhưng cái đầu và con mắt vẫn hướng về điều trị, và nếu có điều kiện là sẵn sàng bỏ dự phòng nhảy sang điều trị ngay. Do đó, phải có một thời gian khá dài để xây dựng được hệ thống YTDP đúng nghĩa, có thể là mất 5 – 10 năm nữa, bắt đầu từ những biện pháp căn cơ như đào tạo bác sĩ chuyên về dự phòng. Khi đó YTDP mới đáp ứng được mức độ và yêu cầu đòi hỏi của xã hội. Còn hiện nay, trong khi năng lực của nó rất có hạn mà hàng ngày vẫn phải cố gắng đáp ứng cho hết mọi nhu cầu xã hội.

Phan Sơn (thực hiện)
(Theo sgtt.vn)



    Bình luận (0)         Gửi bạn bè         Bản in
Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC | Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC | Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC | Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC | Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC |