Giá vàng 9999
(Nguồn: )
   Tỷ giá
(Nguồn: )
   Thời tiết
search

MUỐI IỐT - SỰ CẦN THIẾT ĐỐI VỚI SỨC KHỎE


 

Chỉ có 22% mẫu muối i-ốt của các cơ sở sản xuất đủ tiêu chuẩn phòng bệnh

Sau khi thu hoạch muối thô, người ta thêm Iot trong quá trình chế biến muối tinh. Ảnh: Internet

1. Iốt là gì ?

Iốt là một yếu tố hóa học (cũng giống như oxy, hydro và sắt…), xuất hiện dưới nhiều dạng hóa học mà quan trọng nhất là iodide (I-), iodide (IO3), và iodide (I2). Nó hiện diện với lượng khá ổn định trong nước biển nhưng phân phối không đều trong đất và nguồn nước ngọt. Nhiều vùng bị thiếu Iốt nhưng trầm trọng nhất là ở những vùng núi cao và những vùng thường bị lụt  lội. Iốt là chất khoáng cần thiết cho con người cũng giống như chất bột, đường, đạm, béo và vitamin. Iốt được gọi là vi chất vì cơ thể chỉ cần một lượng rất nhỏ.

2. Cơ thể sử dụng Iốt như thế nào?

Iốt được tuyến giáp sử dụng để sản xuất hormore tuyến giáp. Tuyến giáp có hình cánh bướm nằm ở trước cổ. Nó tạo ra hormone thyroxine (T4)  và triiodothyronine (T3). Hormon tuyến giáp được phóng thích vào máu và mang đến các cơ quan, đặc biệt là gan, thận, cơ, tim và giúp phát triển não.

3. Tại sao chúng ta cần Iốt ?

    Bởi vì hormon tuyến giáp cần thiết cho sự tăng trưởng bình thường, sự phát triển và hoạt động chức năng của não và cơ thể. Cơ thể cần lượng hormon giáp thích hợp để hoạt động. Thiếu Iốt sẽ dẫn đến thiếu những hormon này. Kết quả là một chuỗi các rối loạn được gọi chung là các rối loạn do thiếu Iốt (IDD). Thiếu Iốt có thể dẫn đến bướu cổ, đần độn, điếc, câm, lác mắt và chậm phát triển tâm thần. Dấu hiệu của thiếu Iốt dễ nhận thấy nhất là bướu cổ. Bướu cổ là do tuyến giáp to ra với nhiều mức độ, từ kích thước chưa nhìn thấy được cho đến mức khổng lồ ở trước cổ .

4. Một người cần bao nhiêu Iốt mỗi ngày ?

    Nhu cầu I ốt thay đổi theo các nhóm tuổi khác nhau .

Nhóm tuổi                                                        Nhu cầu I ốt mỗi ngày

0-7 tuổi                                                              90mcg

7-12 tuổi                                                            120mcg

Trên 12 tuổi                                                       150mcg

Phụ nữ mang thai và cho con bú                       200mcg

Mức Iốt tối đa chấp nhận được là 100mcg/ngày đối với người trưởng thành và thấp hơn một cách tương đối với các nhóm tuổi nhỏ hơn. Tổng lượng Iốt cần cho một đời người chưa đến 1 muỗng cà phê. Tuy nhiên, do không có cơ quan nào trong cơ thể dự trữ Iốt nên cần phải được bổ sung vào chế độ ăn hàng ngày.

5. Tại sao chúng ta bị thiếu Iốt ?

Hầu hết Iốt được đưa vào cơ thể từ thực phẩm mà chúng ta ăn uống hàng ngày. Nhu cầu Iốt bình thường của chúng ta được cung cấp trực tiếp hoặc gián tiếp từ vật nuôi, cây trồng trên đất giàu Iốt, từ cá và rong biển. Do đó, khi đất của vùng nào đó bị thiếu Iốt thì vật nuôi, cây trồng cũng bị thiếu dưỡng chất cần thiết này. Con người ăn thường xuyên những thực phẩm từ các vật nuôi, cây trồng này sẽ không nhận đủ Iốt theo nhu cầu và dẫn đến hậu quả cuối cùng là bị thiếu I ốt .

6. Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta bị thiếu Iốt?

Thiếu Iốt sẽ gây hậu quả trầm trọng lên sự phát triển của thai nhi và trẻ nhỏ. Phụ nữ mang thai bị thiếu Iốt có thể dẫn đến sẩy thai hoặc trẻ chết sớm sau sinh. Iốt cần để tạo hormon giáp, là hormon cần để não và cơ thể phát triển bình thường. Chỉ có bà mẹ có thể cung cấp Iốt cho thai nhi. Nếu bà mẹ bị thiếu Iốt thì đứa trẻ cũng bị thiếu Iốt. Nếu bà mẹ thiếu nặng thì não và cơ thể sẽ bị tổn thương trầm trọng và vĩnh viễn, và đứa trẻ sẽ trở nên đần độn, không có khả năng nghe, nói, đi, hoặc suy nghĩ bình thường.

Giai đoạn quyết định cho não phát phát triển là từ lúc thụ thai cho đến 3 năm đầu sau sanh. Iốt được cung cấp tối ưu trong suốt giai đoạn này. Hậu quả dễ nhận thấy nhất của thiếu Iốt là bướu cổ, nghĩa là tuyến giáp phì đại. Khi thiếu Iốt, tuyến giáp phải làm việc nhiều hơn để tăng sản xuất lượng hormone giáp đáp ứng nhu cầu của cơ thể nên bị to ra. Nếu như thiếu Iốt không trầm trọng, tuyến giáp vẫn sản xuất đủ hormon giáp cần thiết thì rối loạn do thiếu Iốt chỉ dừng lại ở bướu cổ mà không bị các rối loạn nào khác.

Ảnh: Internet

Thiếu Iốt còn gây hậu quả bất lợi cho cộng đồng. Sự chậm phát triển tâm thần có thể bao phủ với nhiều mức độ, từ kém phát triển trí tuệ cho đến đần độn, và phần lớn dân số có thể bị trí tuệ kém. Chỉ số thông minh (IQ) trung bình của cộng đồng thiếu Iốt có thể giảm khoảng 13.5 điểm. Một nghiên cứu ở Trung Quốc cho thấy hơn 8 triệu người dân Trung Quốc bị giảm 10-15 điểm IQ do thiếu Iốt trong chế độ ăn. Các cá thể trong cộng đồng bị thiếu Iốt có năng suất lao động và khả năng giáo dục thấp hơn dẫn đến gánh nặng cho cộng đồng và hậu quả là nền kinh tế kém phát triển. Tình trạng này sẽ được cải thiện đáng kể khi cả cộng đồng được bổ sung Iốt với lượng thích hợp.

7. Thiếu Iốt trong chế độ ăn của trẻ em có ảnh hưởng đến thành tích học tập hay không ?

Thiếu Iốt là nguyên nhân gây tổn thương não, làm giảm khả năng nhận thức và sự phát triển vận động ở trẻ em. Trong trường hợp thiếu nhẹ, mặc dù đứa trẻ trông vẫn bình thường, trẻ sẽ chậm phát triển tâm thần được thể hiện bằng thành tích kém trong những kỳ thi cử. Trẻ sống trong vùng thiếu Iốt có thể có điểm chỉ số thông minh (IQ) thấp hơn trẻ sống ở vùng đủ Iốt là 13 điểm và sẽ ảnh hưởng đến thành tích học tập .

8. Muối Iốt là gi?

Muối I ốt (MI) là muối thường được bổ sung một lượng nhỏ Iốt. MI có màu sắc và mùi vị cũng giống muối thường. MI được sử dụng để phòng chống các rối loạn do thiếu Iốt .

9. Tại sao Iốt được bổ sung vào muối ?

Muối là phương tiện lý tưởng để bổ sung iốt vì nó thường được dùng với một lượng nhất định mỗi ngày. Do đó, muối là thực phẩm thích hợp nhất để bổ sung Iốt, và đã được sử dụng một cách hiệu quả ở nhiều nước đã và đang phát triển. Kỹ thuật Iốt hóa đơn giản và đã chứng minh hiệu quả. Việc bổ sung Iốt vào muối không ảnh hưởng đến màu sắc hoặc mùi vị của muối và đã được người tiêu dùng chấp nhận .

10.Tại sao Iốt  không được uống giống như cac loại thuốc khác ?

Mặc dù Iốt chỉ cần cho cơ thể với một lượng rất nhỏ nhưng cần thiết phải bổ sung thường xuyên mỗi ngày. Nếu sử dụng Iốt như thuốc hoặc vitamin thì chúng ta sẽ phải uống Iốt suốt quãng đởi còn lại. Tuy nhiên, muối dù sao cũng được mọi người sử dụng hàng ngày với một lượng trung bình giống nhau khoảng 10-15g. Nếu muối này được bổ sung Iốt thì mọi người tất nhiên sẽ nhận đủ lượng Iốt theo nhu cầu.

11. Ai cũng có thể dùng muối Iốt? Có hại gì không nếu một người không bị thiếu Iốt lại dùng muối Iốt ?

Tất cả chúng ta chỉ cần một lượng Iốt nhất định để hoạt động chức năng của cơ thể  được bình thường. Nếu có thêm Iốt do dùng MI thì cơ thể sẽ đào tải lượng thừa bằng cách bài tiết Iốt  dư qua nước tiểu. Mặt khác, nếu bị thiếu Iốt thì tuyến giáp sẽ sử dụng tối đa lượng Iốt cần và sẽ thải lượng dư thừa. Điều này làm cho Iốt an toàn  đối với mọi người.

Người dân Trung Quốc sang Việt Nam mua muối Iot. Ảnh: Báo Lào Cai

12. Muối Iốt có thể được tích trữ như muối thường không? Có phải là Iốt bị mất trong quá trình tích trữ?

Đúng vậy, muối Iốt có thể tích trữ như muối thường. Tuy nhiên, vì Iốt trong muối có thể bị mất do để lâu dưới ánh nắng hoặc nơi ẩm ướt nên cần giữ muối Iốt trong đồ chứa có nắp đậy kín làm bằng nhựa, gỗ, thủy tinh, hoặc gốm. Tương tự, nếu muối không được đóng gói kỹ, Iốt sẽ mất trong quá trình vận chuyển từ nơi sản xuất đến người tiêu dùng. Nên sử dụng MI trong vòng 12 tháng kể từ ngày sản xuất.

13. Muối Iốt có thể được dùng như muối thường không ? Iốt có bị mất trong suốt quá trình nấu ăn không ?

Muối Iốt có thể dùng cho nấu ăn và ăn sống như muối thường. Có khoảng 20% - 40% Iốt bị mất trong quá trình nấu ăn. Do đó, để khấu trừ lượng Iốt bị mất trong suốt quá trình phân phối, lưu giữ và nấu ăn, Iốt đã được bổ sung vào muối ở khâu sản xuất với một lượng cao hơn .

14. Muối biển có cung cấp đủ nhu cầu Iốt hàng ngày không?

Không. Trái với người ta thường nghĩ, muối biển không chứa đủ Iốt, trung bình chỉ khoảng 2mcg Iốt/gram muối. Nghĩa là chỉ có 20mcg Iốt/10g muối (trong khi muối Iốt chứa 400mcg Iốt/10g muối )

15. Sử dụng Iốt mỗi ngày có thể chữa được bướu cổ, đần độn và các rối loạn do thiếu Iốt khác không?

Không. Đần độn là một khuyết tật vĩnh viễn và không thể chữa được cũng giống như các rối loạn khác do thiếu Iốt, nhưng lại có thể phòng ngừa. Bướu cổ chắc chắn có thể chữa được ở giai đoạn sớm. Dùng MI thường xuyên sẽ phòng ngừa được bướu cổ và các rối loạn do thiếu I ốt khác .

16. Có cần thiết sử dụng MI cho thú nuôi ?

Cần thiết. Thiếu Iốt ảnh hưởng đến thú nuôi cũng tương tự như ảnh hưởng đến con người. MI làm tăng cường sức khỏe và  khả năng sinh sản của động vật, làm giảm sẩy thai và số chết ngay sau sinh. Hơn nữa, bò được cho ăn MI sẽ tạo sữa giàu Iốt.

17. Chúng ta phải sử dụng MI trong bao lâu ?

    MỖI NGÀY. Người sống trong môi trường thiếu Iốt thì sự thiếu này không phải sửa chữa tận gốc. Nghĩa là không phải làm giàu Iốt cho đất. Trái lại, sự tàn phá môi trường gia tăng càng làm cho tình hình trở nên tệ hơn. Phá rừng trên phạm vi rộng lớn dẫn đến gia tăng lụt lội và xói mòn bề mặt đất làm trôi mất Iốt. Sử dụng MI hàng ngày là cách duy nhất giúp bảo vệ bản thân chúng ta và con cái khỏi những bi kịch và hậu quả do thiếu Iốt - những rối loạn hoàn toàn có thể phòng ngừa được. Đó là một sự đầu tư nhỏ nhằm giúp con và cháu chúng ta phát triển với trí óc minh mẫn trong một cơ thể khỏe mạnh.

 

BS Lê Văn Phương (Khoa Truyền thông TTYTDP Q.Thủ Đức)


    Bình luận (0)         Gửi bạn bè         Bản in
Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC | Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC | Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC | Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC | Y TẾ DỰ PHÒNG THỦ ĐỨC |